ในเกมปริศนาหลายเกม ผู้เล่นต้องหาทางผ่านสิ่งกีดขวางตามกติกาที่มีอยู่ แต่ใน Baba Is You กติกาเหล่านั้นปรากฏเป็นบล็อกคำบนกระดาน และเราสามารถผลักมันเพื่อเปลี่ยนวิธีทำงานของด่านได้ การเข้าใจวิธีเล่นจึงไม่ได้หยุดอยู่ที่การหาทางเดิน แต่รวมถึงการสังเกตว่าคำแต่ละคำกำลังสร้างกฎอะไรอยู่ด้วย
หัวใจของเกมคือการขยับคำให้เกิดประโยคกฎที่ใช้งานได้ หรือทำให้ประโยคเดิมขาดตอน เมื่อกฎเปลี่ยน วัตถุที่เคยขวางทางอาจถูกผลักได้ เป้าหมายอาจเปลี่ยนไป หรือแม้แต่ตัวที่ผู้เล่นควบคุมก็อาจไม่ใช่ Baba อีกต่อไป
วิธีเล่น Baba Is You: เคลื่อนที่บนกระดานและผลักบล็อกคำ
ผู้เล่นเคลื่อนที่บนกระดานแบบช่องสี่เหลี่ยม และโต้ตอบกับสิ่งต่าง ๆ ด้วยการผลัก เมื่อเดินเข้าไปหาบล็อกคำหรือวัตถุที่ผลักได้ มันจะเคลื่อนไปข้างหน้าหากมีช่องให้ไปต่อ เราใช้การผลักทั้งเพื่อจัดตำแหน่งคำและเคลื่อนสิ่งของในด่าน
สิ่งที่ทำให้การผลักคำต่างจากการดันกล่องทั่วไป คือคำเหล่านั้นอาจเป็นส่วนหนึ่งของกฎที่กำลังทำงานอยู่ การขยับบล็อกเพียงหนึ่งช่องจึงอาจเปลี่ยนวิธีทำงานของทั้งด่าน ไม่ใช่แค่เปิดทางหรือย้ายสิ่งกีดขวาง
กฎอ่านอย่างไร และ IS เชื่อมคำแบบไหนได้บ้าง
เกมอ่านกฎจากซ้ายไปขวาหรือจากบนลงล่าง โดยคำต้องเรียงเป็นรูปแบบที่เกมรู้จัก การวางคำติดกันอย่างเดียวไม่ได้ทำให้ทุกชุดกลายเป็นกฎได้ จำนวนคำและรูปแบบต้องตรงตามไวยากรณ์ของเกมด้วย
รูปแบบพื้นฐานที่ควรสังเกตคือ ชื่อวัตถุ IS คุณสมบัติ เช่น ROCK IS PUSH ซึ่งกำหนดให้ก้อนหินมีคุณสมบัติผลักได้ ส่วนรูปแบบ ชื่อวัตถุ IS ชื่อวัตถุอีกชนิด จะเปลี่ยนวัตถุต้นทางให้เป็นวัตถุปลายทาง แม้ใช้คำว่า IS เหมือนกัน แต่ผลต่างกันระหว่างการกำหนดคุณสมบัติกับการเปลี่ยนชนิดของวัตถุ
อีกคำที่ต้องทำความเข้าใจคือ YOU ซึ่งเป็นคุณสมบัติที่ทำให้วัตถุตอบสนองต่อคำสั่งของผู้เล่น กฎ BABA IS YOU จึงทำให้เราควบคุม Baba ได้ แต่ไม่ได้หมายความว่าต้องควบคุม Baba เสมอไป วัตถุชนิดอื่นก็เป็น YOU ได้ และในด่านหนึ่งอาจมีวัตถุที่เป็น YOU มากกว่าหนึ่งชิ้น
ตัวอย่างกฎพื้นฐาน: WIN, STOP และ PUSH
FLAG IS WINทำให้ผู้เล่นชนะเมื่อวัตถุที่ควบคุมสัมผัสธงWALL IS STOPทำให้กำแพงขวางการเคลื่อนที่เข้าไปROCK IS PUSHทำให้ก้อนหินถูกผลักได้เมื่อมีวัตถุเคลื่อนเข้าไปหา
กฎเหล่านี้บอกเราว่าจะรับมือกับสิ่งที่เห็นบนกระดานอย่างไร กำแพงที่เป็น STOP ขวางทางอยู่ ขณะที่หินซึ่งเป็น PUSH สามารถย้ายตำแหน่งได้ ส่วนธงที่เป็น WIN คือเป้าหมายที่ต้องไปสัมผัส การแก้ปริศนาจึงอาจเริ่มจากคำถามว่า “กฎไหนกำลังทำให้ทางนี้ตัน” แทนที่จะมองหาเส้นทางเดินอย่างเดียว
ขยับคำแล้วกฎของด่านเปลี่ยนอย่างไร
เมื่อคำในด่านเคลื่อนหรือเปลี่ยน เกมจะตรวจชุดกฎที่เกิดขึ้นใหม่ หากประโยคที่เคยสมบูรณ์ถูกแยกออกจากกัน กฎนั้นก็หยุดทำงาน เช่น เมื่อผลักคำหนึ่งออกจากแนว ROCK IS PUSH ก้อนหินจะไม่ได้รับคุณสมบัติ PUSH จากกฎเดิมอีก ในทางกลับกัน หากเรียงประโยคนี้ให้ครบ ก้อนหินก็จะผลักได้ทันที
การขยับคำจึงเป็นได้ทั้งการสร้างกฎใหม่ ทำลายกฎเก่า หรือเปลี่ยนสิ่งที่กฎกำหนด และผลของมันไปได้ไกลกว่าการทำให้สิ่งของขวางทางหรือผลักได้ ตัวอย่างที่ผู้พัฒนายกไว้มีทั้งการเปลี่ยนตัวเองเป็นก้อนหิน ทำให้หย่อมหญ้ากลายเป็นสิ่งกีดขวางที่ร้อนอันตราย และเปลี่ยนเป้าหมายที่ต้องไปถึงเป็นสิ่งอื่น
ก่อนผลักคำ ลองดูว่ามันเป็นส่วนหนึ่งของกฎใดอยู่ แล้วนึกต่อว่าหลังขยับ คำที่เหลือจะยังเรียงเป็นประโยคหรือไม่ อย่าดูเฉพาะตำแหน่งปลายทางของบล็อก เพราะช่องที่มันทิ้งไว้ก็สำคัญไม่แพ้กัน บางครั้งเราอาจเรียงกฎใหม่ได้สำเร็จ แต่ทำให้กฎที่ยังจำเป็นขาดไปด้วย
ใช้การเปลี่ยนกฎเพื่อเปิดทางแก้ปริศนา
บางด่านไม่ได้เริ่มต้นด้วยกฎที่ครบสมบูรณ์ ตัวอย่างหนึ่งคือประโยค FLAG IS WIN ที่ยังขาดคำว่า FLAG ผู้เล่นต้องผลักบล็อกคำ FLAG เข้าไปเติมให้ครบก่อน จึงจะใช้ธงเป็นเป้าหมายชนะได้ แค่เห็นธงแล้วเดินไปหายังไม่พอ ต้องดูด้วยว่ากฎที่ทำให้ธงเป็น WIN กำลังทำงานอยู่หรือยัง
อีกทางที่ควรลองคิดคือการเปลี่ยนวัตถุที่เป็น YOU เพราะเกมไม่ได้กำหนดว่าต้องควบคุม Baba ตลอดเวลา ลองมองว่ามีวัตถุชนิดใดที่สามารถได้รับคุณสมบัตินี้ แล้วการควบคุมวัตถุนั้นแทนจะเปิดทางไปยังพื้นที่หรือเป้าหมายได้หรือไม่ ตรงนี้เองที่โจทย์เปลี่ยนจาก “จะพา Baba ไปถึงตรงนั้นอย่างไร” เป็น “จำเป็นต้องเป็น Baba หรือเปล่า”
ถ้าติดอยู่กับทางเลือกเดิม การไล่ดูคำที่ยังไม่เข้าประโยคอาจมีประโยชน์กว่าการลองเดินซ้ำ ๆ แยกให้ออกว่าตอนนี้อะไรเป็น YOU อะไรขวางทาง และกฎใดกำหนดเป้าหมาย จากนั้นค่อยพิจารณาว่าจะขยับคำชิ้นไหนได้โดยไม่ทำลายกฎที่ยังต้องใช้
ถ้ากฎ YOU ถูกทำลาย จะเกิดอะไรขึ้น
หากขยับคำจนไม่เหลือกฎที่ทำให้วัตถุใดเป็น YOU ผู้เล่นจะไม่มีวัตถุให้สั่งเคลื่อนที่และเล่นต่อไม่ได้ ในกรณีนี้ให้ย้อนการกระทำเพื่อกลับไปก่อนขยับคำ หรือเริ่มด่านใหม่
สิ่งที่ต้องระวังจึงไม่ใช่การทำลายกฎทุกครั้ง แต่เป็นการเผลอรื้อกฎที่ยังจำเป็นต่อการควบคุม การทดลองยังเป็นส่วนหนึ่งของการแก้ปริศนา เพียงหยุดดูสักนิดว่า YOU ผูกอยู่กับวัตถุใด และคำที่กำลังจะผลักเป็นส่วนหนึ่งของประโยคนั้นหรือไม่
ส่วนด่านที่ยังคิดไม่ออกก็ไม่จำเป็นต้องฝืนแก้ให้ได้ทันที ผู้พัฒนาแบ่งพื้นที่ของเกมตามคำใหม่ที่แนะนำ และตั้งใจให้ผู้เล่นไปลองปริศนาอื่นก่อนแล้วค่อยกลับมาด่านยากภายหลังได้ ไม่จำเป็นต้องแก้ทุกด่านในพื้นที่ให้ครบก่อนเดินหน้าต่อ การพักโจทย์หนึ่งไว้แล้วกลับมามองใหม่หลังคุ้นกับการใช้คำมากขึ้นจึงเป็นทางเลือกที่เกมเปิดไว้ให้
